ประเทศไทยมีสัตว์จรจัดเกือบล้านชีวิต ไม่มีใครรู้ว่าอยู่ที่ไหน ตัวไหนได้รับการทำหมัน หรือประชากรกำลังเพิ่มหรือลด SoiDex บันทึกสัตว์จรจัดทีละชีวิต ผ่านชุมชนที่เห็นพวกเขาทุกวัน เพื่อให้ทุกชีวิตที่นับได้ ช่วยได้

350,000

2007

860,000

2017

2,000,000 (คาดการณ์)

2027

ที่มา: กรมปศุสัตว์ ประเทศไทย

ขนาดของปัญหา

0+

สัตว์ที่ได้รับการทำหมันและฉีดวัคซีนในกรุงเทพฯ นับตั้งแต่ปี 2016

กรุงเทพฯ คือเมืองที่มีโครงการแทรกแซงเข้มข้นที่สุดในประเทศไทย และในเดือนกันยายน 2025 ก็ยังมีการประกาศเขตระบาดพิษสุนัขบ้า

ที่มา: ข้อมูลโปรแกรม CNVR, Soi Dog Foundation, 2024

0

คนถูกสุนัขกัดต่อปีในประเทศไทย

0

คนเสียชีวิตจากโรคพิษสุนัขบ้า ปี 2024 ถึง Q1 ปี 2025

305 การระบาดของโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ ปี 2024. 86% ในสุนัข

กันยายน 2025: ประกาศเขตระบาดพิษสุนัขบ้าในกรุงเทพฯ รัศมี 5 กิโลเมตร ห้ามเคลื่อนย้ายสัตว์ 30 วันในหลายเขต

ที่มา: WOAH/กรมปศุสัตว์ ปี 2025; BEACON biosurveillance

บริบททางวัฒนธรรม

นี่ไม่ใช่ปัญหาที่เกิดจากความไม่แยแส

  • ·การให้อาหารสัตว์จรจัดคือการทำบุญ กิจกรรมที่มีความหมายทางศาสนาจริงๆ สำหรับคนไทยหลายล้านคน
  • ·วัดทำหน้าที่เป็นที่พักพิงโดยพฤตินัย พระภิกษุไม่สามารถปฏิเสธสัตว์ที่ถูกนำมาถวายได้
  • ·การกำจัดสัตว์ไม่ใช่ทางเลือกที่เป็นไปได้ทางการเมืองหรือศีลธรรมในประเทศไทย
  • ·วัฒนธรรมเดียวกันที่ทำให้ประชากรสัตว์เพิ่มขึ้น คือวัฒนธรรมที่มีแนวโน้มมากที่สุดที่จะรักษาความพยายามในการบันทึกข้อมูล
การให้อาหารสัตว์จรจัดคือการทำบุญ แต่การทำหมันคือบุญที่ลึกกว่า เพราะมันลดความทุกข์ของชีวิตที่ยังไม่เกิด วัฒนธรรมนี้เข้าใจแล้ว แค่ยังขาดเครื่องมือ

ไม่มีฐานข้อมูลใดในประเทศไทยที่บอกได้ว่า น้องตัวไหนได้รับการทำหมันแล้ว ตัวไหนอยู่ที่ไหน หรือประชากรกำลังเพิ่มหรือลด

"บันทึกที่ครอบคลุมของสัตว์ที่ทำหมันและฉีดวัคซีนแล้วยังคงหายากในประเทศไทย"

ข้อมูลประชากรตามยาวหายาก ทำให้การวางแผนและประเมินผลการแทรกแซงเป็นเรื่องยาก

ที่มา: มหาวิทยาลัยมหิดล, PLOS Neglected Tropical Diseases, 2025; Scientific Reports, 2024

สิ่งที่การแทรกแซงได้ทำ

การทำหมันได้ผล แต่เฉพาะที่มีการกำหนดเป้าหมาย

1.6M+0

ชีวิตที่ได้รับการทำหมันและฉีดวัคซีนตั้งแต่ปี 2003

มีสัตว์มากกว่า 1.6 ล้านชีวิตที่ได้รับการทำหมันและฉีดวัคซีนตั้งแต่ปี 2003 พื้นที่ที่ครอบคลุมแสดงให้เห็นการลดลงของประชากรโดยเฉลี่ย 20%

ปัญหาคือไม่มีข้อมูลว่าพื้นที่ไหนต้องการความช่วยเหลือมากที่สุด

ที่มา: ข้อมูลโปรแกรม CNVR ของ Soi Dog Foundation ปี 2024

สิ่งที่ SoiDex สร้าง

บันทึกประชากรสัตว์จรจัดแห่งแรกของประเทศไทย มาจากชุมชน ยืนยันโดยชุมชน

ทุกการบันทึกคือ:

  • ·พิกัด GPS ที่ผ่านการยืนยัน
  • ·บันทึกรูปถ่ายพร้อมวันที่และเวลา
  • ·บันทึกการพบเห็นซ้ำในเชิงตามยาว
  • ·บันทึกการทำหมันที่ยืนยันโดยองค์กรพันธมิตร
  • ·บันทึกสุขภาพที่รายงานโดยชุมชน
สิ่งที่เป็นไปได้

ข้อมูลนี้ไม่ใช่แค่บันทึก มันเปิดใช้สิ่งที่ไม่เคยเป็นไปได้มาก่อนในประเทศไทย

การทำหมันที่ตรงเป้า

โครงการทำหมันสามารถไปถึงพื้นที่ที่ต้องการมากที่สุด แทนที่จะไปที่ที่สะดวกที่สุด แต่ต้องรู้ก่อนว่าสัตว์ที่ยังไม่ได้ทำหมันอยู่ที่ไหน ตอนนี้ยังไม่มีใครรู้

การเตือนภัยสวัสดิภาพก่อนเกิดวิกฤต

สัตว์ที่หยุดปรากฏตัวหลังจากถูกพบเห็นสม่ำเสมอเป็นสัญญาณ สัญญาณนั้นตอนนี้ไม่มีที่ไป ชุมชนที่บันทึกการพบเห็นสม่ำเสมอจะสังเกตเห็น และระบบจะส่งการแจ้งเตือนก่อนที่ปัญหาจะรุนแรง

การเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า

สัตว์ที่เคยเข้าหาได้แต่กลับก้าวร้าวโดยไม่มีเหตุผล คือสัญญาณเตือนภัยระยะต้น ชุมชนที่บันทึกพฤติกรรมสัตว์เป็นประจำสามารถตรวจพบกลุ่มก้อนของการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมก่อนที่จะมีการประกาศการระบาด

การรับเลี้ยงที่มีบริบท

เมื่อสัตว์เข้าสู่ที่พักพิงหลังจากถูกบันทึกใน SoiDex พวกเขามีประวัติแล้ว คนที่ติดตามเรื่องราวของสัตว์ตัวนั้นมาหลายเดือน ไม่ได้รับเลี้ยงคนแปลกหน้า พวกเขากำลังทำให้เรื่องราวที่พวกเขาใส่ใจสมบูรณ์

การคัดกรองรับสัตว์ที่รวดเร็วขึ้น

สัตว์ที่มีประวัติการพบเห็น บันทึกพฤติกรรม และข้อมูลผู้ดูแลที่บันทึกไว้ ไม่ใช่การรับสัตว์เดียวกับสัตว์ที่ไม่รู้จัก ความแตกต่างนั้นช่วยประหยัดเวลา และบางครั้งสัตว์ก็กลับสู่ชุมชนแทนที่จะเข้าไปอยู่ในที่พักพิง

แนวโน้มประชากรที่วัดได้

ถ้าอัตราสัตว์ใหม่ในซอยหนึ่งลดลงในสามเดือน การแทรกแซงได้ผล ถ้ามันเพิ่มขึ้น ก็ไม่ได้ผล ข้อมูลประเภทนี้ไม่มีอยู่ที่ไหนในประเทศไทย ตอนนี้มันกำลังถูกสร้างขึ้น

หลักฐานสำหรับนโยบาย

นโยบายสวัสดิภาพสัตว์ในประเทศไทยถูกสร้างขึ้นโดยไม่มีข้อมูลที่ดี การคาดการณ์ประชากรของกรมปศุสัตว์คือการประมาณ ข้อมูลระดับเขตเกี่ยวกับการครอบคลุมการทำหมัน แนวโน้มสวัสดิภาพ และความเข้มข้นของประชากร คือสิ่งที่ผู้กำหนดนโยบายต้องการเพื่อตัดสินใจที่ดีขึ้น

ทุกชีวิตที่นับได้ คือชีวิตที่ช่วยได้

สนใจร่วมงานกับเรา →